{"id":3354,"date":"2022-08-12T20:23:25","date_gmt":"2022-08-12T18:23:25","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow1.one\/?p=3354"},"modified":"2023-02-28T14:31:45","modified_gmt":"2023-02-28T13:31:45","slug":"dzieje-poczty-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/dzieje-poczty-w-krakowie-3354\/","title":{"rendered":"Dzieje poczty w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n

Dzisiaj szybkie wys\u0142anie listu lub paczki nie b\u0119dzie sprawia\u0142o \u017cadnego problemu – wsp\u00f3\u0142czesny wyb\u00f3r \u015brodk\u00f3w komunikacji jest niezwykle r\u00f3\u017cnorodny. Zdecydowanie znacznie trudniej by\u0142o naszym przodkom w XIV wieku (okres ten jest uwa\u017cany za pocz\u0105tek narodzin poczty w kr\u00f3lewskiej stolicy Polski). Czasami spos\u00f3b wysy\u0142ania wiadomo\u015bci i dostarczania korespondencji powodowa\u0142 szok, bo na odpowiedzi na listy trzeba by\u0142o czeka\u0107 tygodniami, a nawet miesi\u0105cami. O tym, jak Krak\u00f3w trzyma\u0142 r\u0119k\u0119 na pulsie informacyjnym z innymi europejskimi miastami, o rozwoju biznesu pocztowego w mie\u015bcie i otwarciu Poczty G\u0142\u00f3wnej – przeczytaj w materiale serwisu krakow1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Pos\u0142a\u0144cy pe\u0142nili funkcj\u0119 listonoszy<\/h2>\n\n\n\n

Przesy\u0142anie wiadomo\u015bci w \u015bredniowiecznym Krakowie nie by\u0142o tanim zaj\u0119ciem – by\u0142o na to sta\u0107 tylko ludzi zamo\u017cnych. W rodzinie kr\u00f3lewskiej, magnackich, a tak\u017ce niekt\u00f3rych szlacheckich dy\u017cury pe\u0142nili specjalni kurierzy, kt\u00f3rym powierzano dor\u0119czanie list\u00f3w i dostarczanie odpowiedzi. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze prototypy us\u0142ug pocztowych. W administracji miasta, na uniwersytecie, w klasztorach, w centrach handlowych dzia\u0142ali s\u0142udzy, kt\u00f3rzy pe\u0142nili funkcj\u0119 dostarczania list\u00f3w i paczek. Listowanie odbywa\u0142o si\u0119 nie tylko na terenie kraju, ale tak\u017ce poza jego granicami. Utrzymywano kontakty z W\u0142ochami, Niemcami, W\u0119grami i Szkocj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Oficjalna data pojawienia si\u0119 poczty kr\u00f3lewskiej w Krakowie to 18 pa\u017adziernika 1558 roku. W tym dniu kr\u00f3l Zygmunt August ustanowi\u0142 po\u0142\u0105czenie pocztowe mi\u0119dzy Krakowem a Wenecj\u0105 przez Wiede\u0144. A po 4 latach zatwierdzono oficjaln\u0105 instytucj\u0119 o nazwie Poczta Polska. G\u0142\u00f3wnym zadaniem monarchy by\u0142a zapewnienie niezale\u017cno\u015bci informacyjnej i bezpiecze\u0144stwa korespondencji dyplomatycznej z innymi monarchami.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne stulecia obejmowa\u0142y sta\u0142y rozw\u00f3j i reorganizacj\u0119 poczty pa\u0144stwowej. Szczeg\u00f3lnego znaczenia zyska\u0142a za czas\u00f3w Stanis\u0142awa Augusta, kiedy to sta\u0142a si\u0119 najlepiej zorganizowan\u0105 instytucj\u0105 tego typu w Europie. Nawet po zniesieniu autonomii Kr\u00f3lestwa Polskiego w wyniku upadku powstania styczniowego krakowscy listonosze nadal brali czynny udzia\u0142 w walce z zaborc\u0105. Pod czujnym okiem s\u0142u\u017cby sekretnej i agent\u00f3w powstawa\u0142y tajne dyspozytornie, w kt\u00f3rych przygotowywano paczki dla organizacji konspiracyjnych. Aby zapobiec konfiskacie korespondencji powsta\u0144czej, cz\u0119sto zmieniano lokale pocztowe, a adresy utrzymywano w tajemnicy. Istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c biura pomocnicze, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej znajdowa\u0142y si\u0119 w sklepach i magazynach.<\/p>\n\n\n\n

Budowa Poczty G\u0142\u00f3wnej<\/h2>\n\n\n\n

Nowy rozdzia\u0142 odrodzenia Poczty Polskiej nast\u0105pi\u0142 po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. W tym czasie powsta\u0142 w Krakowie budynek poczty – majestatyczna budowla, w kt\u00f3rej zainstalowano pierwsz\u0105 w nowo\u017cytnej Polsce automatyczn\u0105 pocztow\u0105 central\u0119 telefoniczn\u0105 z 3600 numerami.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W 1930 roku budynek odbudowano, gdy\u017c by\u0142 za ma\u0142y bior\u0105c pod uwag\u0119 szybko\u015b\u0107 rozwoju komunikacji pocztowej. Pod kierunkiem krakowskiego architekta Fryderyka Tadaniera dobudowano jeszcze 2 pi\u0119tra, na kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142y si\u0119 mi\u0119dzynarodowe centrale telefoniczne, magazyny, kasy przesy\u0142ek, warsztaty i sk\u0142ad maszyn.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej i zaj\u0119ciem Krakowa przez wojska niemieckie budynek Poczty G\u0142\u00f3wnej by\u0142 wykorzystywany przez hitlerowc\u00f3w do cel\u00f3w prywatnych. Na szcz\u0119\u015bcie po wycofaniu si\u0119 wojsk III Rzeszy pod naporem wojsk sowieckich budynek nie zosta\u0142 uszkodzony. W okresie powojennym, do czasu odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, instytucja podlega\u0142a rz\u0105dowi ZSRR.<\/p>\n\n\n\n

XXI wiek przyni\u00f3s\u0142 nowe wyzwania dla poczty. W zwi\u0105zku z elektronicznymi formami komunikacji i zniesieniem monopolu na us\u0142ugi kurierskie zrewidowano zasady dzia\u0142ania klasycznych urz\u0119d\u00f3w pocztowych. W 2018 roku zlikwidowano administracj\u0119 Poczty G\u0142\u00f3wnej w Krakowie, a budynek wkr\u00f3tce potem sprzedano w prywatne r\u0119ce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzisiaj szybkie wys\u0142anie listu lub paczki nie b\u0119dzie sprawia\u0142o \u017cadnego problemu – wsp\u00f3\u0142czesny wyb\u00f3r \u015brodk\u00f3w komunikacji jest niezwykle r\u00f3\u017cnorodny. Zdecydowanie znacznie trudniej by\u0142o naszym przodkom w XIV wieku (okres ten jest uwa\u017cany za pocz\u0105tek narodzin poczty w kr\u00f3lewskiej stolicy Polski). Czasami spos\u00f3b wysy\u0142ania wiadomo\u015bci i dostarczania korespondencji powodowa\u0142 szok, bo na odpowiedzi na listy trzeba […]<\/p>\n","protected":false},"author":308,"featured_media":2119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[2530,2535,2528,2527,2208,2533,2531,2529,2532,2534],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3354","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-budowa-poczty-glownej","9":"tag-ciekawe-fakty-o-poczcie","10":"tag-dzieje-poczty","11":"tag-dzieje-poczty-w-krakowie","12":"tag-historia-biznesu","13":"tag-listonosze-w-krakowie","14":"tag-poczta-w-krakowie","15":"tag-poslancy-pelnili-funkcje-listonoszy","16":"tag-praca-poczty-w-krakowie","17":"tag-rozwoj-dzialalnosci-pocztowej","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/308"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3358,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions\/3358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3354"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3354"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3354"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}