{"id":3485,"date":"2022-09-02T01:32:47","date_gmt":"2022-09-01T23:32:47","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow1.one\/?p=3485"},"modified":"2023-03-28T18:32:19","modified_gmt":"2023-03-28T16:32:19","slug":"pierwsze-laznie-w-krakowie-od-mycia-do-przyjemnosci-cielesnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/pierwsze-laznie-w-krakowie-od-mycia-do-przyjemnosci-cielesnych-3485\/","title":{"rendered":"Pierwsze \u0142a\u017anie w Krakowie: od mycia do przyjemno\u015bci cielesnych"},"content":{"rendered":"\n

W dzisiejszych czasach k\u0105piel jest czym\u015b powszechnym – absolutn\u0105 norm\u0105 dla ka\u017cdego cz\u0142owieka jest branie prysznica lub k\u0105pieli dwa razy dziennie. W \u015bredniowiecznym Krakowie jednak obmycie si\u0119 wod\u0105 mia\u0142o istotne znaczenie i by\u0142o r\u00f3wnoznaczne ze \u015bwi\u0119tem. O pierwszych krakowskich \u0142a\u017aniach, o tym jak \u015bwi\u0119te miejsce zmieni\u0142o si\u0119 w miejsce cielesnej rozpusty i o powodach ich masowego zamykania mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie krakow1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce, w kt\u00f3rym biedni byli r\u00f3wni bogatym<\/h2>\n\n\n\n

Od czas\u00f3w \u015bredniowiecza w Krakowie istnia\u0142o co najmniej dwadzie\u015bcia \u0142a\u017ani. Dane te pojawiaj\u0105 si\u0119 w ksi\u0119gach miejskich z XIV wieku, w kt\u00f3rych wymienia si\u0119 nazwiska w\u0142a\u015bcicieli \u0142a\u017ani, kt\u00f3rych zak\u0142ady funkcjonowa\u0142y przy niemal ka\u017cdej wi\u0119kszej ulicy. Na Kazimierzu mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 co najmniej dziesi\u0119\u0107 takich miejsc. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w tym czasie by\u0142o to osobne miasto, ca\u0142kowicie niezale\u017cne od Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

Znaczenie \u0142a\u017ani w tamtych czasach by\u0142o trudne do przecenienia. Plac\u00f3wki te by\u0142y obowi\u0105zkowe do odwiedzania zar\u00f3wno dla zamo\u017cnych obywateli, jak i dla ni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych. Chodzi\u0142o nie tylko o higien\u0119, ale tak\u017ce o dzia\u0142ania antyepidemiologiczne. Nie bez znaczenia by\u0142 fakt, \u017ce pracownik \u0142a\u017ani m\u00f3g\u0142 za op\u0142at\u0105 \u015bwiadczy\u0107 szeroki zakres us\u0142ug: zabiegi parowe, strzy\u017cenie, nacieranie ma\u015bciami leczniczymi, aromaterapia, zabiegi zdrowotne dla pacjent\u00f3w z chorobami uk\u0142adu oddechowego. Dla niekt\u00f3rych mieszka\u0144c\u00f3w miasta wizyta w \u0142a\u017ani mia\u0142a znaczenie religijne – byli przekonani, \u017ce k\u0105piel z gor\u0105c\u0105 par\u0105 oczyszcza zar\u00f3wno cia\u0142o, jak i dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 z pocz\u0105tkiem XVI wieku. Poniewa\u017c \u0142a\u017ania by\u0142a miejscem publicznym, w kt\u00f3rym zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani jak i kobiety byli zupe\u0142nie nadzy, po procesie k\u0105pieli nast\u0119powa\u0142y przypadki cielesnego po\u017c\u0105dania. A w\u0142a\u015bciciele \u0142a\u017ani, dbaj\u0105c o op\u0142acalno\u015b\u0107 swojego przedsi\u0119wzi\u0119cia, przyczyniali si\u0119 do tego na wszelkie mo\u017cliwe sposoby, oferuj\u0105c go\u015bciom alkohol, kt\u00f3ry dodatkowo pobudza\u0142 ich zmys\u0142y i zach\u0119ca\u0142 do stosunk\u00f3w cielesnych.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Por\u00f3wnanie \u0142a\u017ani do dom\u00f3w publicznych nie by\u0142o w\u00f3wczas przesad\u0105. Oficerowie, kupcy, rzemie\u015blnicy i studenci zacz\u0119li odwiedza\u0107 \u0142a\u017anie wy\u0142\u0105cznie po to, by znale\u017a\u0107 towarzystwo p\u0142ci przeciwnej do cielesnych uciech, co by\u0142o znacznie ta\u0144sze ni\u017c korzystanie z us\u0142ug kobiet o \u0142atwej cnocie. Zarz\u0105dcy miast r\u00f3wnie\u017c nie brzydzili si\u0119 takimi rozrywkami. Pod koniec XVI wieku od zabaw seksualnych zmar\u0142 nawet nagle burmistrz Krakowa, Erazm Czeczotka.<\/p>\n\n\n\n

Powa\u017cne konsekwencje<\/h2>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie chwile brudnej przyjemno\u015bci mia\u0142y swoj\u0105 gorzk\u0105 cen\u0119. Pocz\u0105tek XVII wieku up\u0142yn\u0105\u0142 w Krakowie pod znakiem fali chor\u00f3b wenerycznych, na kt\u00f3re nie wynaleziono jeszcze lek\u00f3w. Wiele os\u00f3b musia\u0142o umiera\u0107 w ci\u0119\u017ckich m\u0119kach, bo o antybiotykach wtedy nie by\u0142o nawet mowy.<\/p>\n\n\n\n

Rzecz jasna, na polecenie w\u0142adz, zacz\u0119to masowo zamyka\u0107 \u0142a\u017anie w Krakowie. To w\u0142a\u015bnie w tym okresie w mie\u015bcie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 specjalne kaplice, kt\u00f3re nazywano latarniami umar\u0142ych. To specjalne konstrukcje, kt\u00f3re by\u0142y instalowane w miejscach (cz\u0119sto w pobli\u017cu szpitali i cmentarzy), gdzie wyst\u0119powa\u0142a \u015bmier\u0107. W ten spos\u00f3b informowano nie\u015bwiadomych obywateli, \u017ce w pobli\u017cu znajduje si\u0119 szpital lub masowy poch\u00f3wek zmar\u0142ych z powodu epidemii.<\/p>\n\n\n\n

Dopiero wraz ze spadkiem zachorowa\u0144 \u0142a\u017anie wr\u00f3ci\u0142y do \u017cycia krakowian. Rada miejska wyda\u0142a jednak specjalny dekret zakazuj\u0105cy przyjemno\u015bci seksualnych w tych miejscach. \u0141a\u017anie przeznaczone by\u0142y wy\u0142\u0105cznie do zabieg\u00f3w higienicznych. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwracano te\u017c na kwesti\u0119 p\u0142ci. Zak\u0142ady by\u0142y wyposa\u017cone w szatnie m\u0119skie i damskie, a \u0142a\u017anie parowe, cho\u0107 i by\u0142y wsp\u00f3lne, to jednak oddzielone specjalnymi przegrodami. Je\u015bli chodzi o obs\u0142ug\u0119 \u0142a\u017ani, to pozosta\u0142a ona niezmienna: za op\u0142at\u0105 klienci mogli korzysta\u0107 z szeregu zabieg\u00f3w zdrowotnych, a tak\u017ce z mo\u017cliwo\u015bci zam\u00f3wienia wszelkiego rodzaju potraw i napoj\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dzisiejszych czasach k\u0105piel jest czym\u015b powszechnym – absolutn\u0105 norm\u0105 dla ka\u017cdego cz\u0142owieka jest branie prysznica lub k\u0105pieli dwa razy dziennie. W \u015bredniowiecznym Krakowie jednak obmycie si\u0119 wod\u0105 mia\u0142o istotne znaczenie i by\u0142o r\u00f3wnoznaczne ze \u015bwi\u0119tem. O pierwszych krakowskich \u0142a\u017aniach, o tym jak \u015bwi\u0119te miejsce zmieni\u0142o si\u0119 w miejsce cielesnej rozpusty i o powodach ich […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":2139,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[2606,2208,2607,2217,2603,2601,2604,2602,2605,2218],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3485","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-ciekawostki-o-kapielach","9":"tag-historia-biznesu","10":"tag-historia-starej-lazni","11":"tag-krakowscy-biznesmeni","12":"tag-laznie-w-krakowie","13":"tag-od-mycia-do-przyjemnosci-cielesnych","14":"tag-pierwsze-laznie","15":"tag-pierwsze-laznie-w-krakowie","16":"tag-powazne-konsekwencje","17":"tag-rozwoj-biznesu","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3489,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485\/revisions\/3489"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3485"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3485"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3485"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}