{"id":3619,"date":"2022-06-23T15:22:53","date_gmt":"2022-06-23T13:22:53","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow1.one\/?p=3619"},"modified":"2023-04-28T14:14:35","modified_gmt":"2023-04-28T12:14:35","slug":"historia-pierwszych-kawiarni-krakowskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/historia-pierwszych-kawiarni-krakowskich-3619\/","title":{"rendered":"Historia pierwszych kawiarni krakowskich "},"content":{"rendered":"\n

Kawiarnie na pocz\u0105tku swojego powstania odgrywa\u0142y ogromn\u0105 rol\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. By\u0142o to nie tylko miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o napi\u0107 si\u0119 napoju z aromatycznych ziaren. W dawnych czasach ludzie odwiedzali kawiarnie, aby przeczyta\u0107 najnowsze gazety, pozna\u0107 najnowsze plotki, podyskutowa\u0107 o systemie politycznym na \u015bwiecie i nowo\u015bciach kulturalnych. Przygotowywane by\u0142y w nich tajne plany, dyrektorzy lokalnych teatr\u00f3w wybierali aktor\u00f3w do r\u00f3l, a poeci i pisarze urz\u0105dzali recitale. O historii pierwszych kawiarni w Krakowie, a tak\u017ce o popularno\u015bci tego napoju w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miasta, mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie krakow1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Nap\u00f3j szata\u0144ski<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsza wzmianka o kawie w Polsce wi\u0105\u017ce si\u0119 z wydarzeniami zwyci\u0119skiej bitwy Jana III Sobieskiego z Turkami. Po wycofaniu si\u0119 Turk\u00f3w, obok amunicji i broni pozostawili oni setki porzuconych work\u00f3w z czarnymi ziarnami. Uczestnicz\u0105cy w bitwie kupiec i dyplomata Jerzy Franciszek Kulczycki postanowi\u0142 zaparzy\u0107 nap\u00f3j z ziaren i i by\u0142 zachwycony smakiem powsta\u0142ego napoju. Wkr\u00f3tce potem spr\u00f3bowa\u0142 go polski w\u0142adca, staj\u0105c si\u0119 pierwszym kawoszem w kr\u00f3lestwie.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo miejscowi nieufnie podchodzili do kawy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stworzy\u0142 tak\u0105 s\u0142aw\u0119 napoju, poniewa\u017c nowo\u015b\u0107 trafi\u0142a do kraju od Arab\u00f3w, kt\u00f3rzy propagowali poga\u0144stwo. Niepokoj\u0105cy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c kolor ziaren, dlatego ksi\u0119\u017ca uwa\u017cali kaw\u0119 za nap\u00f3j diab\u0142a. Jednak w XVI wieku, dzi\u0119ki papie\u017cowi Klemensowi VIII, nap\u00f3j otrzyma\u0142 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, gdy\u017c ca\u0142a katolicka szlachta polubi\u0142a jego smak.<\/p>\n\n\n\n

Kawa zacz\u0119\u0142a by\u0107 powszechnie spo\u017cywana na prze\u0142omie XVII i XVIII wieku. By\u0142a nie tylko czczonym w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w napojem, ale tak\u017ce specyficznym \u015brodkiem na choroby przewodu pokarmowego, uwzgl\u0119dnianym w podr\u0119cznikach medycznych. W tym samym czasie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze publiczne lokale zwane kawiarniami. W Krakowie pierwsza kawiarnia powsta\u0142a w latach 70. XVII wieku na parterze nie zachowanej do dzi\u015b kamienicy Tenczerowskiej, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy Rynku G\u0142\u00f3wnym w budynku nr 31. Jej w\u0142a\u015bcicielk\u0105 by\u0142a Marianna Sendrakowska, kt\u00f3ra osobi\u015bcie obs\u0142ugiwa\u0142a swoich go\u015bci. W tym czasie pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c przepis na nap\u00f3j, kt\u00f3ry by\u0142 wykonywany wy\u0142\u0105cznie w tym kraju.<\/p>\n\n\n\n

Kawa po polsku<\/h2>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do tradycji arabskich, recepturze napoju w tym kraju towarzyszy\u0142o obowi\u0105zkowe u\u017cycie mleka lub t\u0142ustej \u015bmietanki. Jednocze\u015bnie kawa zachowywa\u0142a maksymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 substancji smakowych i psychoaktywnych, gdy\u017c po zaparzeniu dawano jej parzy\u0107 si\u0119 przez kilka minut pod przykrytym spodkiem. Receptura ta by\u0142a szczeg\u00f3lnie preferowana przez zamo\u017cnych mieszczan i polsk\u0105 szlacht\u0119, ale wraz ze wzrostem liczby krakowskich kawiarni sta\u0142a si\u0119 dost\u0119pna r\u00f3wnie\u017c dla ni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W ten spos\u00f3b ju\u017c w po\u0142owie XIX wieku w kr\u00f3lewskiej stolicy Polski dzia\u0142a\u0142o oko\u0142o 50 kawiarni. Jedna z najpopularniejszych znajdowa\u0142a si\u0119 w domu „Pod Anio\u0142em” przy ulicy Floria\u0144skiej 11. Jej w\u0142a\u015bcicielk\u0105 by\u0142a Maria Ba\u0142ucka, matka s\u0142ynnego polskiego komediopisarza Micha\u0142a Ba\u0142uckiego. Kawa aktywnie by\u0142a sprzedawana tak\u017ce w cukierniach, gdzie aromatyczny nap\u00f3j by\u0142 podawany najcz\u0119\u015bciej z pysznymi ciastkami, likierami lub pieczonymi kasztanami. Nale\u017ca\u0142y do nich m.in. \u201cJama Michalika\u201d przy ul. Floria\u0144skiej 45, kawiarnia J\u00f3zefa Kijaka na Rynku i kawiarnia \u201cRemana\u201d w Sukiennicach.<\/p>\n\n\n\n

Okres I i II wojny \u015bwiatowej by\u0142 mrocznym okresem dla kawy. W wi\u0119kszo\u015bci polskich dom\u00f3w by\u0142a ona po prostu niedost\u0119pna. A ci, kt\u00f3rzy j\u0105 mieli, u\u017cywali jej jako waluty do zakupu innych deficytowych produkt\u00f3w lub do uzyskania w zamian jakiej\u015b wa\u017cnej us\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie wydarzenia tamtych czas\u00f3w ju\u017c dawno min\u0119\u0142y, a dzi\u015b wyb\u00f3r odmian kawy i receptur jest tak szeroki, \u017ce nie pozostawi oboj\u0119tnym nawet najbardziej wymagaj\u0105cego estety.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kawiarnie na pocz\u0105tku swojego powstania odgrywa\u0142y ogromn\u0105 rol\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. By\u0142o to nie tylko miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o napi\u0107 si\u0119 napoju z aromatycznych ziaren. W dawnych czasach ludzie odwiedzali kawiarnie, aby przeczyta\u0107 najnowsze gazety, pozna\u0107 najnowsze plotki, podyskutowa\u0107 o systemie politycznym na \u015bwiecie i nowo\u015bciach kulturalnych. Przygotowywane by\u0142y w nich tajne plany, dyrektorzy lokalnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":2075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[2208,2700,2703,2702,2217,2701,2706,2705,2704,2218],"motype":[1159],"moformat":[83],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-3619","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-historia-biznesu","9":"tag-historia-pierwszych-kawiarni-krakowskich","10":"tag-kawa-po-polsku","11":"tag-kawiarnie-na-poczatku-swojego-powstania","12":"tag-krakowscy-biznesmeni","13":"tag-napoj-szatanski","14":"tag-o-historii-pierwszych-kawiarni","15":"tag-o-historii-pierwszych-kawiarni-w-krakowie","16":"tag-pierwsza-wzmianka-o-kawie-w-polsce","17":"tag-rozwoj-biznesu","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3623,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619\/revisions\/3623"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3619"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3619"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3619"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}