{"id":8523,"date":"2025-07-23T23:39:13","date_gmt":"2025-07-23T21:39:13","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow1.one\/?p=8523"},"modified":"2025-07-23T23:45:44","modified_gmt":"2025-07-23T21:45:44","slug":"szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/","title":{"rendered":"Szko\u0142a godno\u015bci \u2013 gimnazjum pani Stra\u017cy\u0144skiej"},"content":{"rendered":"\n<p>Ka\u017cde miasto ma swoje plac\u00f3wki edukacyjne, z kt\u00f3rych jest dumne. Na tej li\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re przesta\u0142y istnie\u0107 w burzliwych latach ubieg\u0142ego stulecia, ale wnios\u0142y ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j miejskiej o\u015bwiaty. W Krakowie do takich nale\u017cy Gimnazjum \u017be\u0144skie Heleny Stra\u017cy\u0144skiej, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas mia\u0142o status szko\u0142y prywatnej. Jednak dzi\u0119ki wysokiemu poziomowi nauczania pomog\u0142o wielu m\u0142odym Polkom odnale\u017a\u0107 swoje miejsce w \u017cyciu dzi\u0119ki zdobytej edukacji, pisze <a href=\"http:\/\/krakow1.one\">krakow1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6980096813c\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6980096813c\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Jak_w_Krakowie_ksztaltowano_przyszlosc\" >Jak w Krakowie kszta\u0142towano przysz\u0142o\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Inicjatywa_Heleny_Strazynskiej\" >Inicjatywa Heleny Stra\u017cy\u0144skiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Wyzwanie_ktore_zjednoczylo\" >Wyzwanie, kt\u00f3re zjednoczy\u0142o<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Swiatlo_wiedzy_w_cieniu_Wawelu\" >\u015awiat\u0142o wiedzy w cieniu Wawelu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Szkolna_codziennosc_w_miedzywojniu\" >Szkolna codzienno\u015b\u0107 w mi\u0119dzywojniu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Gimnazjum_ktore_mowilo_po_polsku\" >Gimnazjum, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142o po polsku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakow1.one\/pl\/eternal\/szkola-godnosci-gimnazjum-pani-strazynskiej-8523\/#Kobieca_sprawa_w_meskim_miescie\" >Kobieca sprawa w m\u0119skim mie\u015bcie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_w_Krakowie_ksztaltowano_przyszlosc\"><\/span>Jak w Krakowie kszta\u0142towano przysz\u0142o\u015b\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxc81wpuoqyoar3xyb5odfpnxq_mm3jxruzfshijgdmyp1tuzqfqp60n1r14i3ptmcjyfksac5eohgtyqggr4a6hymm8ri-zxbauidccm0wttwoa76hey2arujapnayds7zjtcr-zhzm2zzzphvg9gkeyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aby lepiej zrozumie\u0107 rol\u0119 tej plac\u00f3wki dla miasta, warto przypomnie\u0107 sytuacj\u0119 edukacji kobiet w Polsce na prze\u0142omie XIX i XX wieku. W\u0142adze wiede\u0144skie nie spieszy\u0142y si\u0119 z otwieraniem gimnazj\u00f3w dla dziewcz\u0105t, kt\u00f3re by\u0142yby r\u00f3wnorz\u0119dne z m\u0119skimi. I chocia\u017c istnia\u0142y szko\u0142y \u201e\u015brednie\u201d \u2013 wy\u017csze szko\u0142y wydzia\u0142owe, seminaria nauczycielskie, licea \u017ce\u0144skie \u2013 \u017cadna z nich nie dawa\u0142a prawa do zdawania pa\u0144stwowej matury. A co za tym idzie, uniwersytet pozostawa\u0142 dla dziewcz\u0105t niedost\u0119pn\u0105 twierdz\u0105. Wtedy spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u2013 rodzice, nauczyciele, aktywi\u015bci \u2013 zacz\u0119\u0142a tworzy\u0107 to, czego pa\u0144stwo nie chcia\u0142o da\u0107: prywatne gimnazja \u017ce\u0144skie. W 1896 roku w Krakowie powsta\u0142a pierwsza taka szko\u0142a \u2013 nie tylko w Galicji, ale i w ca\u0142ej rozdartej zaborami Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Do wybuchu I wojny \u015bwiatowej by\u0142o ich ju\u017c kilka: I Prywatne Gimnazjum \u017be\u0144skie, Gimnazjum im. Kr\u00f3lowej Jadwigi, Gimnazjum Realne Si\u00f3str Urszulanek i Gimnazjum im. Heleny Stra\u017cy\u0144skiej \u2013 zak\u0142ad, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 symbolem wykszta\u0142conej kobiety nowej ery. Tam nie tylko przygotowywano dziewcz\u0119ta do egzamin\u00f3w, ale i \u0142amano stereotypy, otwierano perspektywy i, co najwa\u017cniejsze, tworzono alternatywn\u0105 map\u0119 edukacyjn\u0105 dla polskich dziewcz\u0105t. Pocz\u0105tkowo mieszka\u0144cy Krakowa podchodzili do tej idei z rezerw\u0105, ale wkr\u00f3tce prywatne gimnazja \u017ce\u0144skie sta\u0142y si\u0119 szanowanym i niezb\u0119dnym elementem miejskiego krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Inicjatywa_Heleny_Strazynskiej\"><\/span>Inicjatywa Heleny Stra\u017cy\u0144skiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pomys\u0142 stworzenia prywatnego gimnazjum \u017ce\u0144skiego nale\u017ca\u0142 do Heleny Stra\u017cy\u0144skiej \u2013 energicznej i dalekowzrocznej pedago\u017cki, kt\u00f3ra nie zgadza\u0142a si\u0119 na to, by dziewcz\u0119ta otrzymywa\u0142y ograniczon\u0105, \u201edomow\u0105\u201d edukacj\u0119. <strong>Pragn\u0119\u0142a udowodni\u0107, \u017ce kobieta ma nie tylko prawo do g\u0142osu, ale i prawo do wiedzy, do uniwersytetu i do w\u0142asnego zdania \u2013 na r\u00f3wni z m\u0119\u017cczyzn\u0105.<\/strong> Pani Helena doskonale zna\u0142a najnowsze trendy edukacyjne Europy Zachodniej, zw\u0142aszcza francuskie i szwajcarskie modele edukacji humanistycznej. To w\u0142a\u015bnie zainspirowa\u0142o j\u0105, by w 1905 roku otworzy\u0107 w Krakowie szko\u0142\u0119 dla dziewcz\u0105t, kt\u00f3ra nie ust\u0119powa\u0142aby poziomem m\u0119skim plac\u00f3wkom, ale jednocze\u015bnie uwzgl\u0119dnia\u0142a specyfik\u0119 wychowania kobiecego.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykszta\u0142cona i zdeterminowana dzia\u0142aczka nie czeka\u0142a na pozwolenia, lecz sama zacz\u0119\u0142a tworzy\u0107 zesp\u00f3\u0142 podobnie my\u015bl\u0105cych os\u00f3b. Warto doda\u0107, \u017ce w dokumentach plac\u00f3wka ta figuruje r\u00f3wnie\u017c jako Prywatne Gimnazjum \u017be\u0144skie im. Kr\u00f3lowej Wandy oraz Gimnazjum Marii i J\u00f3zefa Lewickich. Ci nauczyciele przej\u0119li kierownictwo nad szko\u0142\u0105 po I wojnie \u015bwiatowej. W Krakowie szko\u0142\u0119 potocznie nazywano Gimnazjum dla Dziewcz\u0105t. Przez d\u0142ugi czas mie\u015bci\u0142a si\u0119 ona w salach Pa\u0142acu Sanguszk\u00f3w przy ulicy Franciszka\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wyzwanie_ktore_zjednoczylo\"><\/span>Wyzwanie, kt\u00f3re zjednoczy\u0142o<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxekgncjalvyczsevsykxl3hrxuoyldp5120absa7scg3_bjfuogjc5hkdcfs-rz3z33gcp1p9yl1zhfkygnjyhovw5-qds7rqdpkjp9kjs_pguczp1vk6yrg7h5sayd2prohrkyhhpablodvikzl8ckeyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Niemal dekady potrzebowa\u0142a rada szkolna, by plany na papierze przekszta\u0142ci\u0107 w prawdziwy, t\u0119tni\u0105cy \u017cyciem budynek. Co roku sk\u0142adano obietnice, powo\u0142ywano komisje, rysowano plany, jednak wci\u0105\u017c nie udawa\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 miejsca na now\u0105 szko\u0142\u0119 \u017ce\u0144sk\u0105. Dopiero w 1932 roku miasto Krak\u00f3w przeznaczy\u0142o dzia\u0142k\u0119 na rogu \u00f3wczesnych ulic Oleandry i Krupniczej. W kasie pa\u0144stwa brakowa\u0142o pieni\u0119dzy, ale z pomoc\u0105 przyszli rodzice uczennic. Dzi\u0119ki ich sk\u0142adkom i determinacji budowa ruszy\u0142a, a ju\u017c po dw\u00f3ch latach wzniesiono elegancki, nowoczesny gmach.<\/p>\n\n\n\n<p>Autorem projektu by\u0142 znany architekt Antoni Chlipalski. W maju 1935 roku Krak\u00f3w zebra\u0142 si\u0119 na uroczystym otwarciu. To, \u017ce w mie\u015bcie, gdzie ka\u017cdy kamie\u0144 ma swoj\u0105 histori\u0119, powsta\u0142a nowa plac\u00f3wka o\u015bwiatowa, sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym wydarzeniem dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w. W 1937 roku, na mocy rozporz\u0105dzenia ministra wyzna\u0144 religijnych i o\u015bwiecenia publicznego, szko\u0142a otrzyma\u0142a status pa\u0144stwowego gimnazjum im. Kr\u00f3lowej Wandy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Swiatlo_wiedzy_w_cieniu_Wawelu\"><\/span>\u015awiat\u0142o wiedzy w cieniu Wawelu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxfyh_ehxpyfn6mdrsjdyvjarvgfjp1htxpfmj3ufq1i0ifvms3kpia3-jgthbpnx4sbuussrbjvukt1oagnawauker4ygw4wygx_jjnh4hlzuxcko4usell3opbrudz43kr1iurvwoqp49ojjkxr68keyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Od pierwszego dnia program szko\u0142y by\u0142 ambitny: literatura polska i \u015bwiatowa, historia, matematyka, biologia, j\u0119zyki obce (z obowi\u0105zkowym francuskim i niemieckim), logika, etyka, rysunek i wychowanie fizyczne. Nauczycielki posiada\u0142y dyplomy uniwersyteckie i same stanowi\u0142y przyk\u0142ad tego, \u017ce kobieta mo\u017ce by\u0107 niezale\u017cna, inteligentna i silna. W szkole dzia\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c aktywny komitet rodzicielski, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 organizacj\u0105 wycieczek, zaj\u0119\u0107 pozalekcyjnych i zaopatrzeniem w podr\u0119czniki. Raz w roku odbywa\u0142o si\u0119 spotkanie rodzic\u00f3w i nauczycieli, na kt\u00f3rym omawiano najlepsze \u015bcie\u017cki rozwoju dla dziewcz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie zachowa\u0142y si\u0119 dok\u0142adne informacje na temat wymaganego w gimnazjum mundurka. Jednak w tamtych czasach dziewcz\u0119ta nosi\u0142y zazwyczaj granatowe sukienki z bia\u0142ymi ko\u0142nierzykami. Na piersi musia\u0142y mie\u0107 wyhaftowany herb szko\u0142y. Zim\u0105 gimnazjalistki zak\u0142ada\u0142y ciemne p\u0142aszcze i berety, cz\u0119sto z eleganck\u0105 wst\u0105\u017ck\u0105 w barwach szko\u0142y. Ubi\u00f3r musia\u0142 by\u0107 skromny, czysty i schludny. W tej kwestii pani Stra\u017cy\u0144ska mawia\u0142a, \u017ce mundurek to nie zwyk\u0142y str\u00f3j, ale \u201egodno\u015b\u0107 w materialnej postaci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkolna_codziennosc_w_miedzywojniu\"><\/span>Szkolna codzienno\u015b\u0107 w mi\u0119dzywojniu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxd4w7zzceuv8lfupjp4sbuhlng3q7bylqfqduz2zhr83wmw-aosfiylho-mwa9kyjrll0bjygv1wu2e8b7ozsrd3uwuv2exxhknz1p09piy94zasm3lor0p7y3cgtmuuyqa0kyv9pf4tdyxppqlbx4keyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Fot. Przedstawienie balowe w gimnazjum Stra\u017cy\u0144skiej<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W ka\u017cdy poniedzia\u0142ek w szkole odbywa\u0142 si\u0119 apel \u2013 zgromadzenie, na kt\u00f3rym og\u0142aszano plany na nadchodz\u0105cy tydzie\u0144, wyr\u00f3\u017cniano wzorowe uczennice i odczytywano pogadank\u0119 na tematy moralne lub obywatelskie. Za u\u017cywanie wulgarnego j\u0119zyka, ha\u0142asowanie na korytarzach czy sp\u00f3\u017anienia karano nie upokorzeniem, ale wyja\u015bnieniem, dlaczego takie zachowanie jest niedopuszczalne. Nast\u0119pnie uczennica musia\u0142a napisa\u0107 w\u0142asne wyja\u015bnienie i odczyta\u0107 je podczas godziny wychowawczej. Co miesi\u0105c ka\u017cda wychowanka otrzymywa\u0142a \u201echarakterystyk\u0119 zachowania\u201d \u2013 ocen\u0119, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia\u0142a nie tylko dyscyplin\u0119, ale tak\u017ce \u017cyczliwo\u015b\u0107, schludno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie w \u017cycie klasy.<\/p>\n\n\n\n<p>W Krakowie te dziewcz\u0119ta by\u0142y wizyt\u00f3wk\u0105 szko\u0142y, dlatego pani Stra\u017cy\u0144ska osobi\u015bcie zwraca\u0142a uwag\u0119 na postaw\u0119, ton g\u0142osu, maniery, a nawet na to, jak gimnazjalistka trzyma ksi\u0105\u017ck\u0119 czy torebk\u0119. Nic dziwnego, \u017ce przy takim poziomie kszta\u0142cenia w\u015br\u00f3d absolwentek gimnazjum znalaz\u0142o si\u0119 wiele przysz\u0142ych pisarek, lekarek, naukowczy\u0144 i dzia\u0142aczek spo\u0142ecznych. Niekt\u00f3re z nich opu\u015bci\u0142y Polsk\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej, ale w sercach zachowa\u0142y pami\u0119\u0107 o szkole, kt\u00f3ra uczyni\u0142a je osobowo\u015bciami. Z czasem prywatne gimnazja \u017ce\u0144skie pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Wadowicach i P\u0142ocku, a popularno\u015b\u0107 zdobywa\u0142y r\u00f3wnie\u017c podobne plac\u00f3wki w Warszawie. Jednak krakowskie gimnazjum pani Stra\u017cy\u0144skiej na zawsze pozosta\u0142o wyj\u0105tkowe, poniewa\u017c by\u0142o jednym z pierwszych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gimnazjum_ktore_mowilo_po_polsku\"><\/span>Gimnazjum, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142o po polsku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxelb1p2umxgqlqniuhuzjb1cjkgglglqlsww325uhncitp01ygnmnfnbgvtltkji2a8-_mfajphi2a5bjjr9lwia0n0av-ksj-v0obmkr1c-tzpmipqprvtuuvpbaucynkxh_5emrq7pflxw2dff6ykeyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Budynek na rogu Oleandr\u00f3w i Krupniczej radykalnie zmieni\u0142 swoje przeznaczenie wraz z pocz\u0105tkiem okupacji nazistowskiej. Tam, gdzie kiedy\u015b czytano Mickiewicza, zacz\u0119\u0142y rozbrzmiewa\u0107 obce marsze, poniewa\u017c zak\u0142ad przekszta\u0142cono na potrzeby Hitlerjugend. Polsk\u0105 m\u0142odzie\u017c wyparto, a mury sta\u0142y si\u0119 milcz\u0105cymi zak\u0142adnikami obcej ideologii. Dopiero po wyzwoleniu Krakowa w 1945 roku wr\u00f3cili tam Polacy. Kierownictwo nad gimnazjum przej\u0119\u0142a pani J\u00f3zefa Berggr\u00fcen, kt\u00f3ra pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 dyrektorki jeszcze przed wojn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak powojenna historia plac\u00f3wki okaza\u0142a si\u0119 kr\u00f3tsza, ni\u017c oczekiwano. W 1949 roku szko\u0142\u0119 eksmitowano z jej macierzystego budynku i przeniesiono na ulic\u0119 Podbrzezie, gdzie sta\u0142a si\u0119 VIII Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym. W 1962 roku po\u0142\u0105czono j\u0105 z IX Liceum przy ulicy Grzeg\u00f3rzeckiej. Mimo nowych pomieszcze\u0144 i obietnic wspania\u0142ych perspektyw, duch tej pierwszej szko\u0142y, zrodzonej z marze\u0144 i sk\u0142adek rodzic\u00f3w, na zawsze pozosta\u0142 w murach starego gmachu, razem z cz\u0105stk\u0105 krakowskiej pami\u0119ci. Sam budynek gimnazjum ocala\u0142 i zosta\u0142 przekazany wy\u017cszej szkole pedagogicznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kobieca_sprawa_w_meskim_miescie\"><\/span>Kobieca sprawa w m\u0119skim mie\u015bcie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakow1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/ad_4nxfgbczgiivyr3de2ks6ktf9l2hoq-pglhjilcoev7vcbtvnmlffhwptxoxlli7hza9sy9b9o0i2_ver5wexpkvng1ama7w55bv77gn5ip6jcivkcxiglbikixinda3pzdbk6hpzyvr_aivs2ksgjgmkeyjr1ina1pftb6he2amnc8_q.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Gimnazjum Heleny Stra\u017cy\u0144skiej by\u0142o nie tylko plac\u00f3wk\u0105 edukacyjn\u0105, ale tak\u017ce o\u015brodkiem kulturalnym i moralnym, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 nowe pokolenie Polek. <strong>W mie\u015bcie, gdzie przez wieki dominowa\u0142a m\u0119ska tradycja akademicka, szko\u0142a ta sta\u0142a si\u0119 cichym, lecz zdecydowanym prze\u0142omem, kt\u00f3ry podarowa\u0142 dziewcz\u0119tom nie tylko wiedz\u0119, ale i poczucie w\u0142asnej warto\u015bci oraz szans\u0119 na godn\u0105 edukacj\u0119 wy\u017csz\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Budynki mog\u0105 znika\u0107, a nazwy by\u0107 zacierane z tablic, ale wp\u0142yw takich instytucji nie przemija. Pozostaje w atmosferze miasta, w duchu krakowskiej inteligencji. W swoich czasach Gimnazjum Heleny Stra\u017cy\u0144skiej by\u0142o szko\u0142\u0105 na miar\u0119 epoki, kt\u00f3ra wybiega\u0142a w przysz\u0142o\u015b\u0107. I dzi\u0119ki tej odwa\u017cnej kobiecie wymarzona przysz\u0142o\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, nawet je\u015bli tylko dla cz\u0119\u015bci \u017ce\u0144skiej populacji Krakowa. Jednak takie zmiany by\u0142y w\u00f3wczas niezwykle oczekiwane i wa\u017cne, poniewa\u017c zdo\u0142a\u0142y zmieni\u0107 postrzeganie kobiety w spo\u0142ecze\u0144stwie i okre\u015bli\u0107 jej miejsce w nowym \u015bwiecie XX wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cde miasto ma swoje plac\u00f3wki edukacyjne, z kt\u00f3rych jest dumne. Na tej li\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re przesta\u0142y istnie\u0107 w burzliwych latach ubieg\u0142ego stulecia, ale wnios\u0142y ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j miejskiej o\u015bwiaty. W Krakowie do takich nale\u017cy Gimnazjum \u017be\u0144skie Heleny Stra\u017cy\u0144skiej, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas mia\u0142o status szko\u0142y prywatnej. Jednak dzi\u0119ki wysokiemu poziomowi nauczania [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":395,"featured_media":8445,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[3912,3903,3908,3905,3904,2510,3840,3914,3909,3907,3910,3906,3913,3911],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-8523","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-antoni-chlipalski","9":"tag-edukacja-kobiet-w-polsce","10":"tag-feminizm","11":"tag-galicja","12":"tag-gimnazjum-heleny-strazynskiej","13":"tag-historia-edukacji","14":"tag-historia-krakowa","15":"tag-historia-polek","16":"tag-krolowa-wanda","17":"tag-miedzywojnie","18":"tag-palac-sanguszkow","19":"tag-szkoly-zenskie","20":"tag-ul-oleandry","21":"tag-zycie-w-krakowie","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/395"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8523"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8542,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8523\/revisions\/8542"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8523"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8523"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8523"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}