W historii nauki polskiej szczególne miejsce zajmują dwaj bracia: Emil i Tadeusz Godlewscy. Emil Godlewski (starszy brat) jest znanym polskim embriologiem, badaczem regeneracji i rozwoju embrionalnego zwierząt. Tadeusz Godlewski to wybitny fizyk, który założył pierwsze w Polsce laboratorium do badania zjawisk promieniotwórczych – pisze krakow1.one.
Jak to się stało, że dwaj bracia zostali wybitnymi naukowcami w różnych dziedzinach? Ojciec Emila i Tadeusza był znanym fizjologiem roślin, który wniósł ogromny wkład w rozwój współczesnej biologii. Natomiast dwóch braci łączy wspólna alma mater – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, gdzie ci dwaj genialni naukowcy zdobywali swoje wykształcenie i pierwsze doświadczenie.
Emil Godlewski: biografia naukowca
Emil Godlewski urodził się 17 sierpnia 1875 roku we Lwowie. Od dzieciństwa Emil chciał poświęcić swoje życie działalności naukowej, dlatego dobrze uczył się w szkole. Emil Godlewski wyższe wykształcenie zdobywał najpierw na wydziale filozoficznym, a później na wydziale medycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Emil Godlewski przez długi czas mieszkał w Monachium i Neapolu, gdzie kontynuował zdobywanie wykształcenia medycznego.
Po powrocie do Krakowa Emil Godlewski został profesorem na macierzystej uczelni: od 1917 roku był kierownikiem katedry, a później dziekanem Wydziału Lekarskiego.
Studiując embriologię, Emil Godlewski był również aktywnym działaczem społecznym. Przez długi czas pełnił funkcję nadzwyczajnego komisarza do walki z epidemiami i był senatorem Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej.
Pierwsza wojna światowa wprowadziła istotne zmiany w życiu naukowca. W czasie wojny był kapitanem lekarzem i pracował w szpitalu wojskowym w Krakowie. Wraz z krakowskim naukowcem chemikiem Leonem Marchlewskim zainicjował powstanie specjalnych kolumn sanitarnych i tymczasowych szpitali w małych miasteczkach w Polsce. W tym czasie Emil Godlewski był członkiem Książęco-Biskupiego Komitetu Pomocy. Był pierwszym naukowcem i lekarzem, który zorganizował szczepienia przeciwko czerwonce bakteryjnej, cholerze, ospie prawdziwej, durowi brzusznemu i innym chorobom. Aby pomóc społeczeństwu zachować zdrowie, Emil Godlewski był jednym z założycieli Zakładu Leczniczo-Wychowawczego dla Dzieci Chorych na jaglicę. Jako działacz społeczny Emil Godlewski założył także schroniska dla dzieci chorych na gruźlicę w Zakopanem. Ponadto zorganizował tam budowę szpitala epidemicznego i specjalnych łazienek miejskich.
Działalność naukowa Emila Godlewskiego młodszego
W 1918 roku Emil Godlewski został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Towarzystwa Naukowego w Warszawie. Naukowiec skupił swoją działalność naukową na badaniu regeneracji i rozwoju embrionalnego zwierząt. Nawet po uwięzieniu w czasie II wojny światowej Emil Godlewski kontynuował działalność naukową. Zajmował się embriologią doświadczalną i badaniami nad podziałem komórkowym. Emil Godlewski wniósł ogromny wkład w rozwój współczesnej biologii i embriologii. Wiele jego dzieł pozostało nienapisanych, ponieważ śmierć przerwała plany Godlewskiego dotyczące dalszego doskonalenia swoich badań.
Za aktywizm społeczny i wkład w naukę Emil Godlewski został uhonorowany najbardziej prestiżowymi polskimi odznaczeniami.
Tadeusz Godlewski: naukowe osiągnięcia
Tadeusz Godlewski urodził się 4 stycznia 1878 roku we Lwowie. Jest jednym z najwybitniejszych polskich fizyków, który otworzył pierwsze laboratorium do badania zjawisk promieniotwórczych.
Podobnie jak jego starszy brat, Tadeusz Godlewski studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Już w wieku dwudziestu dwóch lat został asystentem na Wydziale Fizyki. Następnie Tadeusz Godlewski studiował w Sztokholmie, skąd udał się do Montrealu, aby badać promieniotwórczość.
Po udanych badaniach Tadeusz Godlewski wrócił do Lwowa, gdzie rozpoczął naukę na Politechnice. Następnie wybitny naukowiec objął stanowisko dziekana Wydziału Chemii.
Początek I wojny światowej zmusił Tadeusza Godlewskiego do opuszczenia Lwowa i wyjazdu do Wiednia. Taka decyzja uratowała mu życie. Po powrocie do ojczyzny został rektorem Politechniki Lwowskiej. Jednocześnie organizował odbudowę bazy materialnej uczelni, która ucierpiała w wyniku działań wojennych.
Tadeusz Godlewski badał układy koloidalne. Swoje badania opisał w trzydziestu pracach naukowych. Został pierwszym naukowcem, który z sukcesem przeprowadził badania aktynowej rodziny promieniotwórczej. Ponadto Tadeusz Godlewski jest autorem historii nauki polskiej. Założył także Akademię Nauk Technicznych w Warszawie.
Do końca swoich dni Tadeusz Godlewski był członkiem Lwowskiego Towarzystwa Naukowego.
Obaj bracia Godlewscy wnieśli znaczący wkład zarówno w naukę, jak i życie społeczne Krakowa.